Alfa-hydroksykwasy (AHA) to naturalne kwasy owocowe, grupą związków chemicznych wpływających na proces keratynizacji i spójności korneocytów. Najprostszym przedstawicielem tej grupy związków jest kwas glikolowy.

Innymi, nie mniej ważnymi są kwas mlekowy, jabłkowy, cytrynowy i winowy. W kosmetyce AHA mogą być stosowane w dużych stężeniach (np. kwas glikolowy w stężeniu 20 - 70 %), wówczas powodują epidermolizę (złuszczenie naskórka). Kosmetyczne efekty działania małych stężeń AHA wykorzystuje się w kosmetykach i kosmeceutykach (np. kwas glikolowy w stężeniu 2 do 15 %), powodują one normalizację procesu złuszczania. Po ich zastosowaniu warstwa rogowa staje się cieńsza, bardziej zwarta o zwiększonej plastyczności i gładkości.

Alfa-hydroksykwasy (AHA) to naturalne kwasy owocowe, grupą związków chemicznych wpływających na proces keratynizacji i spójności korneocytów. Najprostszym przedstawicielem tej grupy związków jest kwas glikolowy, inne to kwas mlekowy, jabłkowy, cytrynowy i winowy. W kosmetyce AHA mogą być stosowane w dużych stężeniach (np. kwas glikolowy w stężeniu 20 - 70 %), wówczas powodują epidermolizę (złuszczenie naskórka). Kosmetyczne efekty działania małych stężeń AHA wykorzystuje się w kosmetykach i kosmeceutykach (np. kwas glikolowy w stężeniu 2 do 15 %), powodują one normalizację procesu złuszczania. Po ich zastosowaniu warstwa rogowa staje się cieńsza, bardziej zwarta o zwiększonej plastyczności i gładkości.

Istnieją doniesienia, że stosowanie AHA powoduje zmiany w stężeniu wewnątrzkomórkowych lipidów, w tym zwiększenie stężenia ceramidów. Może to być wytłumaczeniem faktu zmniejszenia się w miejscach aplikowania AHA wskaźnika przeznaskórkowej utraty wody (TEWL) i wywoływania efektu nawilżającego naskórek. Niektórzy donoszą, iż długotrwałe stosowanie AHA na skórę zwiększa również syntezę kolagenu i włókien elastycznych skóry właściwej (badania prowadzono między innymi u chorych z zanikowymi zmianami skóry po długotrwałym, miejscowym leczeniu glikokortykosteroidami).

Wskazania do kosmetyków z AHA obejmują skórę suchą, odwodnioną, szorstką ze zmarszczkami, uszkodzoną promieniowaniem UV również z pierwszymi oznakami starzenia lub fotostarzenia.

Kosmetyki z kwasem glikolowym w stężeniu 15 % stosowane są również w przypadku skóry młodej, np. ze zmianami trądzikowymi, bliznami potrądzikowymi lub pourazowymi, również można je stosować na różnego rodzaju plamy barwnikowe.

Do częstych wskazań należy również nadmierne rogowacenie dłoni i stóp, nadmierne rogowacenie w okolicy kolan i łokci, rogowacenie mieszkowe i nadmierne rogowacenie nie związane z mieszkami włosowymi. Jedno z ważnych wskazań to przygotowanie skóry przed peelingiem np. stężonym kwasem glikolowym.

Preparaty z AHA powinny być stosowane łącznie z preparatami zawierającymi filtry UV, ponieważ zmniejszenie warstwy rogowej naskórka zwiększa ryzyko zmian barwnikowych i innych uszkodzeń wywołanych promieniowaniem UV.

Należy również unikać kontaktu kosmetyków zawierających AHA z błonami śluzowymi, szczególnie ze spojówką oka. Jeżeli wystąpią takie objawy jak silne zaczerwienienie i podrażnienie skóry należy zaprzestać ich stosowania lub okresowo sięgnąć po preparaty zawierające mniejsze stężenia AHA.

Dr n. med. Sebastian Kuczyński

1. Scott EJ., Yu RJ.: Alpha Hydroxy Acids: Procedures Use in Clinical Practice. Cutis 1989, 43, 222-228.

2. Lewis AB., Gendler EC.: Resurfacing With Topical Agents. Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery, 1996, 15 (3); 139-144.