Od pewnego czasu pojawiły się peelingi oparte na bazie kwasu trójchlorooctowego (TCA) przeznaczone dla środowiska nielekarskiego. Kosmetologiczny peeling na bazie kwasy trichlorooctowego o stężeniu max. 15% wydaje się zabegiem bezpiecznym (oczywiście we wprawnych i odpowiedzialnych rękach). Peeling chemiczny nadal stanowi złoty standard nie tylko jak zabieg kondycjonujący skórę, zapewniający utrzymanie jej młodego wyglądu, ale także jako podstawowy zabieg kosmetologiczny stosowany w wielu defektach estetycznych. Od pewnego czasu pojawiły się peelingi oparte na bazie kwasu trójchlorooctowego (TCA) przeznaczone dla środowiska nielekarskiego. Kosmetologiczny peeling na bazie kwasy trichlorooctowego wydaje się zabegiem bezpiecznym (oczywiście we wprawnych i odpowiedzialnych rękach) .Kwastrójchlorooctowy jest pochodną kwasu octowego, w zależności od stężenia wywołuje martwicę naskórkai górnych warstw skóry właściwej. Uważa się, że minimum 30 % jego stężenia jest niezbędne do wywołania całkowitejmartwicy naskórka przy jednorazowej aplikacji. Stąd też peelingi przeznaczone dla nielekarzy nie przekraczają stężenia 15%.  W wiekszości preparatów uzyskujemy wówczas martwicę tylko zewnętrznych warstw naskórka. Dla zwiększenia ich efektu niezbędne jest najczęściej nałożeniu kilku warstw.  

Wyższejego stężenia 40 i 60 %, powodują martwice naskórka i zmiany w obrębie skóry właściwej sięgające do warstwy siateczkowej, a więc mają cechy peelingu głębokiego i wiążą się z ryzykiem znacznych powikłań z bliznowaceniem włącznie. Praktycznie rzadko wykorzystuje się medyczne peelingi większym stężeniem TCA niż 30%. Niektóre procedury dopuszczają zastosowanie 50% peelingu punktowo, np. na ogniska rogowacenia starczego i hiperpigmentacji w obrębie grzbietowych powierzchni rąk (procedura One Toutch Peel), ale nawet przestrzegając procedury zabiegu zdażyło się autorom wywołać odbarwienai lub niewielkie, punktowe blizny.

 Peeling wykonywany niskim stężeniem kwasu TCA (10-15%) należy do peelingów powierzchownych, czyli obejmujących martwicą tylko naskórek. Po aplikacji na naskórek dochodzi do reakcji strącania (koagulacji) białek, czego efektem wizualnym jest zjawisko frostingu(czyli zeszronienia, zamrożenia). Na jego podstawie możemy w przybliżeniu określić głebokość na jaką spenetrował podczas zabiegu kwas trójchlorooctowy. W przypadku pojedynczych punktów zeszronienia peeling jest tuż pod warstwa rogową i zabieg jest na bezpiecznej głebokości, potem pojawiają się „chmurki“, które po kolejnych warstwach zlewają się i w efekcie dają jednolite zeszronienie, które wskazuje na uzyskanie martwicy całej grubości naskórka. W przypadku stosowania TCA przez kosmetologów należy unikać uzyskania efektu całkowitego zeszronienia, a zabieg skończyć przy pojedynczych punktach frostingu lub ewentualnie przy pojedycznych chmurkach. Przy agresywnych odtłuszczeniu skóry i nałożeniu kilku warstw nawet preparatem o stężeniu ok. 15% uzyskamy martwicę całego naskórka oraz penetrację preparatu do warstwy brodawkowej skóry właściwej. 

Obecnie kilka peelingów TCA o niewielkim stężeniu jest dostępnych w Polsce (między innymi TCA-soft Mesoestetic, TCA 15% Mediderma, czy silniejszy 15 % firmy Dermaceutics – więcej na www.kosmetologia.edu.pl).

Procedura zabiegu jest bardzo prosta, po przygotowaniu skóry (od stopnia jej odtłuszczenia zależy także głębokość zabiegu, więc początkowo nie zalecamy agresywanych odtłuszczaczy na bazie np. acetonu). Następnie za pomocą 2 patyczków higienicznych nakładamy bardzo niewielką ilość preparatu na skórę, pamiętajmy o ochronie oka ponieważ TCA może uszkodzić rogówkę, więc pod żadnym pozorem nie wolno trzymać pojemnika z kwasem nad twarzą pacjenta!!!

Po wyschnięciu preparatu nakładamy kolejną warstwę jednak nie wiecej niż ( w zależności od preparatu – 2 do 5 warstw na twarzy oraz rękach oraz 1 - 3 warstwy na szyi i dekoldzie.

Pacjent w trakcie zabiegu powinien otrzymać wentylator lub lepiej coś do wachlowania, ponieważ przy 2 – 3 warstwie pieczenie można określić jako znaczne.

TCA podobnie jak kwas salicylowy nie wymaga neutralizacji (neutralizuje się samoistnie uszkadzając białka), zaraz po zabiegu wskazane jest nałożenie preparatu nawilżającego, często znajdującego się w zestawie do zabiegu.

Zalety peelingu TCA 15%

-   duża kontrola dzięki pojawianiu się efektu zeszronienia

-   w niskich stężeniach zaliczany do peelingów powierzchownych

-   łatwa technika aplikacji

-   brak neutralizacji

-   przewidywalna reakcja skóry w trakcie I po zabiegu

-   niski koszt zabiegu

-   widoczny efekt dla pacjenta

Wady peelingu TCA 15%

-   w niewyszkolonych rękach niebezpieczny

-   duże ryzyko pojawienia się przebarwień, rygorystyczna ochrona przeciwsłoneczna

-   dyskomfort podczas zabiegu

-   konieczna kilkudniowa absencja w pracy

Wskazania do stosowania TCA:

- matowa, sprawiająca wrażenie„zmęczonej” skóra – tzw. „peeling odświeżający”.

- uszkodzeniaposłoneczne skóry,

- rogowacenie słoneczne,

- przebarwienia pozapalne, ostuda, plamy soczewicowate,

- drobne zmarszczki mimiczne i dosłoneczne,

- płytkie blizny będące zejściemtrądzika pospolitego.

Popeelingu TCA:

- może wystąpić opuchliznaw drugim dniu po zabiegu,

- nie wolno zdrapywać strupów (świadczą one o większej peetracji niż chcieliśmy osiągnąć – peeling środniogłęboki),

- nie należy drapać ani ściągaćzłuszczającego się naskórka,

- nie stosować środków myjących, perfum, wód toaletowych i dezodorantów na leczonej powierzchni skóry,

- nie wolno stosować żadnychpreparatów przed i po goleniu,

- mężczyźni powinni golić się bardzo delikatnie tylko maszynkami elektrycznymi,

- należy unikać ekspozycji na światło słoneczne,

- po peelingu twarzy nie należy długo nosić uciskających okryć głowy, czepków kąpielowych,

- w przypadku odczuwania bólu należy natychmiast powiadomić lekarza w celu upewnienia sięczy nie doszło do zakażenia lub/i opryszczki.

Bezpośredniopo zabiegu na skórze występuje mniejszy lub większy rumieńz widocznymi miejscami zbielenia, po kilku minutach nie widać zbielenia, natomiastskóra robi się napięta, może sprawiadź wrażenie napiętej, właściwe złuszczanie rozpoczyna się pook. 2-3 dniachod zabiegu, skóra zmienia barwęna kolor brązowy(bardzo przeszkadzający w ormalnej egzystancji, pacjent ma uczucie posiadania„skorupy” na skórze, następnie dochodzi do powolnegozłuszczania się naskórka - proces ten trwa kolejne
3-4 dni, nie wolno zdrapywać płatów złuszczającegosię naskórka! Sprzyja
to powstawaniu przebarwień i/lub blizn, w okresie złuszczanianajczęściej pacjent musi pozostać w domu (3-4 dni) - można to rozwiązać wykonującpeeling w środę
lub czwartek, wówczas najintensywniejszy proces złuszczaniaprzypada na weekend.

Kolejne zabiegi (4-6) z użyciem TCA wykonuje się w odstępachok. 4-tygodniowych.

Zaletą peelingu jest martwica występująca tylkow naskórkudoprowadzając do relektywnej epidermolizy, w ten sposób można uniknąć zapalenia skóry (które występuje po użyciu płynnego TCA). W okresie złuszczaniapo 4-5 dniu zabiegu, znikomy odczyn zapalny utrzymuje się jeszczeprzez 4-6 dni.Szczegółowe procedury, informacje o szkoleniach można znaleść na stronie www.kosmetologia.edu.pl.

autorzy: Justyna Kuczyńska, Iwona Micek, SebastianKuczyński,

Wyższa Szkoła Zdrowia, Urody i Edukacji w Poznaniu

Pracownia Kosmetologii Praktycznej Uniwersytetu Medycznego im. K.Marcinkowskiego w Poznaniu,