Kosmetologia to dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką mającą na celu opóźnienie zewnętrznych oznak starzenia się, jak i zachowania jak najdłużej sprawności życiowej oraz zagadnieniami leczniczymi dotyczącymi tych zmian skórnych, które szczególnie niekorzystnie wpływają na wygląd zewnętrzny. Kosmetologia zajmuje się również zagadnieniami związanymi z upiększaniem, składem preparatów kosmetycznych i ich zastosowaniem oraz wpływem na poszczególne rodzaje skóry. Kosmetologia jest interdyscyplinarną, bardzo obszerną dziedziną wiedzy medycznej.
Kosmetologia

Kosmetologia obejmuje wiadomości z zakresu zarówno podstawowych jak i klinicznych nauk medycznych. Wymienić tutaj można anatomię, histologia i fizjologia komórki, fizjologię, biochemię, chemię kosmetyczną, dermatologię, medycynę estetyczną, chirurgię plastyczną, geriatrię, onkologię, promocję zdrowia, endokrynologię, choroby wewnętrzne, dietetykę. Kosmetologia zajmuje się nie tylko maskowaniem lub likwidowaniem już istniejących defektów kosmetycznych, ale także kieruje swoją uwagę na aspekty prewencyjne, które mogą przedłużyć młodość, sprawność, czyli ułatwią zachować zdrowie. Ponad 50 lat temu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zdefiniowała zdrowie jako stan dobrego samopoczucia pod względem fizycznym, psychicznym i społecznym, a nie tylko nieobecność choroby lub osłabienia.
Mimo, że definicja ta nie jest doskonała. Uwzględnia ona aspekty psychiczne i społeczne, pojęcie stanu dobrego samopoczucia i sugeruje, że bycie zdrowym to coś więcej niż jedynie nie bycie chorym. Jednak wielu autorów zauważyło, że bardzo trudno jest myśleć o zdrowiu bez jednoczesnego myślenia o medycynie i .. chorobie. Idee te nie są nowe, od początków ludzkości każdy pragnął być atrakcyjny, silny, piękny i zdrowy.
W Starożytnej Grecji zamiłowanie do sportów łączyło się z chęcią upiększania ciała, znano i wykonywano wiele zabiegów kosmetycznych. W Helladzie dużą wagę przywiązywano także do ubioru. W starożytnej Grecji traktowano ludzkie ciało w sposób filozoficzny. Uważano, że bogowie uczynili ten świat doskonałym, więc człowiek, jako dzieło bogów, jest także doskonały. Tę doskonałość należało pielęgnować, stąd kult tężyzny fizycznej, ale także i dbałość o swój umysł. Na równi ceniono sztukę wymowy i ciało, uprawiano gimnastykę i toczono dyskusje filozoficzne.
Zachowaniu jak najdłużej urody i młodości służyły zabiegi kosmetyczne od najprostszych - jak nacieranie ciała oliwą, po wyrafinowane a nawet niebezpieczne - jak mechaniczne peelingi. Popularne były sauny i zabiegi związane z hydroterapią (SPA).
Kosmetologia wiąże się także z edukacją pacjentów kosmetologicznych, z wysoką świadomością tego co organizm potrzebuje i co się w nim dzieje. Jak wspominałem kosmetologia wiąże się z wieloma działami medycyny, szczególnie z promocją zdrowia i medycyną prewencyjną. Jej zadaniem jest dbanie o zdrowy styl życia, bez papierosów i nadmiaru innych używek, bezpieczny sex, badania profilaktyczne w kierunku nowotworów złośliwych, walka nadwagi i otyłości, czy zespołami depresyjnymi
Przedmiot kosmetologia ma nie tylko nauczyć podstaw teoretycznych wykonywania zabiegów z zakresu kosmetyki pielęgnacyjnej i upiększającej, diagnozowania schorzeń skórnych i podejmowania właściwych decyzji (np. odesłania pacjentki do odpowiedniego specjalisty lekarza) ale również promowanie zdrowia. Promocja zdrowia to niezwykle ważny kierunek współczesnej medycyny, którego celem jest promowanie zdrowych wzorców zachowań, prawidłowej pielęgnacji swojego zdrowia jak również profilaktyka chorób. Promocja zdrowia ma za zadanie nauczyć nas jak żyć, aby żyć długo i w pełnym komforcie.
Kosmetolog powinien umieć nie tylko prawidłowo rozpoznać rodzaj skóry i dobrać odpowiednie dla niej kosmetyki oraz wdrożyć zabiegi poprawiające wygląd, ale zachęcić pacjentki do stosowania hormonalnej terapii zastępczej, nauczyć prawidłowego, palpacyjnego i regularnego badania piersi, propagować systematyczne badania mamograficzne czy regularne wizyty u ginekologa.
Kosmetolog powinien być również doskonałym edukatorem, mieć nie tylko zdolność nauczania jak chronić i pielęgnować skórę, zapobiec powstawaniu zmarszczek lub zredukować już istniejące, ale również wiedzieć jak zmniejszyć ryzyko choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego, raków skóry, czerniaka złośliwego... .
Odpowiedzialność i etyka zawodowa powinna cechować kosmetologów tak samo jak lekarzy. Wracam tutaj do zasady primum non nocere i uważam, że kosmetolog powinna nie tylko nie szkodzić, ale przede wszystkim pomagać. Hipokrates (żył około 460-377 p.n.e.) nauczał (wg Rene Dubora), że zdrowie jest wyrazem równowagi "między składnikiem natury człowieka", jego środowiskiem i trybem życia. Wszystko, co dzieje się w umyśle, wpływa na ciało, a to co dzieje się z ciałem, wpływa na umysł - kosmetologia jest więc zawodem wymagającym moralności oraz szacunku dla człowieka.
Dr n. med. Sebastian Kuczyński
